การหาหน่วยรับรองและการตรวจประเมินภายนอก

ผู้จัดการฝ่ายประกันคุณภาพของโรงงานแห่งหนึ่งในไทยได้รับคำสั่งจากเจ้าของว่าต้องได้ใบรับรอง ISO 9001 ภายในหกเดือน เพื่อรับออร์เดอร์จากลูกค้ายุโรป เธอค้นหาข้อมูลออนไลน์ แค่คำว่า "หน่วยรับรอง" ก็ขึ้นมาเป็นสิบชื่อ บางแห่งราคาต่างกันถึง 3 เท่า บางแห่งดูเว็บไซต์แล้วยังไม่แน่ใจว่าเป็นหน่วยงานที่ถูกต้องหรือไม่ เธอไม่มั่นใจเลย ถ้าเลือกหน่วยงานผิด ใบรับรองจะถูกลูกค้ายอมรับหรือไม่ แล้ววันตรวจประเมินถ้าโดนจับข้อบกพร่องเต็มไปหมดจะรับมืออย่างไร

ทำไมต้องทำ

ใบรับรอง ISO 9001 เองไม่ใช่สิ่งที่ "รัฐบาลออกให้" แต่เป็นหน่วยรับรองบุคคลที่สาม (Certification Body หรือ CB) ที่ตรวจประเมินและออกใบรับรองตามกฎเกณฑ์สากล หากเลือกหน่วยงานที่ไม่มีการรับรองระบบงาน (Accreditation) อย่างถูกต้อง ใบรับรองอาจไม่ได้รับการยอมรับจากลูกค้าหรือห่วงโซ่อุปทาน เท่ากับเสียทั้งเงินทั้งเวลาโดยเปล่าประโยชน์ ในทางกลับกัน หากเลือกหน่วยงานถูกต้องและเข้าใจขั้นตอนการตรวจประเมิน ไม่เพียงทำให้ได้ใบรับรองอย่างราบรื่น กระบวนการตรวจประเมินยังจะกลายเป็นการ "ตรวจสุขภาพ" ที่ช่วยให้โรงงานค้นพบช่องโหว่การบริหารจัดการได้จริง

ทำอย่างไร

1. ทำความเข้าใจระบบนิเวศของหน่วยรับรองในไทยก่อน

หน่วยรับรองที่พบทั่วไปในไทยแบ่งได้เป็นสองประเภทหลัก ประเภทแรกคือแบรนด์สากลที่มีสาขาหรือตัวแทนในไทย เช่น BSI, SGS, กลุ่ม TÜV, Bureau Veritas, DNV เป็นต้น ซึ่งเป็นที่รู้จักในตลาดยุโรปและอเมริกา อีกประเภทคือหน่วยงานท้องถิ่นหรือระดับภูมิภาคของไทยเอง ซึ่งมักมีราคาที่เข้าถึงง่ายกว่าและมีประสบการณ์ในการให้บริการธุรกิจท้องถิ่น ก่อนตัดสินใจต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าหน่วยงานนั้นมี "การรับรองระบบงาน" (Accreditation) หรือไม่ นั่นคือมีหน่วยงานรับรองระบบงานคอยกำกับดูแลอยู่เบื้องหลัง ไม่ใช่ออกใบรับรองเองแล้วรับรองตัวเอง กรอบการรับรองระบบงานสากลที่พบทั่วไปคือข้อตกลงยอมรับร่วมพหุภาคีของ IAF (International Accreditation Forum) ส่วนหน่วยงานรับรองระบบงานในไทยและรายชื่อล่าสุด กรุณาสอบถามที่ สมอ. (สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม) หรือขอเอกสารรับรองระบบงานโดยตรงจากหน่วยรับรองที่กำลังพิจารณา