คัดผู้รับเหมาด้วยความรู้สึก? ใช้ ChatGPT ออกแบบตารางให้คะแนนผู้รับเหมา

"เจ้าเดิมคราวก่อนทำได้ดี คราวนี้ก็ให้เจ้านี้ทำอีกแล้วกัน" ประโยคนี้ใช่หรือไม่ที่หลุดออกจากปากคุณบ่อยที่สุดเวลาตัดสินใจจ้างเหมา? ปัญหาคือ คำว่า "ดี" นั้นหมายถึงอะไรกันแน่ ไม่ทิ้งงานล่าช้า เก็บงานสะอาด หรือเพียงแค่เจ้าของพูดคุยง่าย? ผู้จัดการชาวไต้หวันที่คุมหน้างานในไทย มักต้องรับบททั้งจัดซื้อ คุมงาน และตรวจรับในคนเดียว ผลของการทำงานคนเดียวหลายหน้าที่ ก็คือคุณภาพผู้รับเหมาขึ้นอยู่กับความประทับใจคลุมเครือในหัวล้วน ๆ พอเกิดเรื่อง — กระเบื้องโพรง เดินท่อผิด ช่างหายตัว — ถึงค่อยพบว่าตนเองอธิบายไม่ได้ว่า "ทำไมตอนนั้นถึงเลือกเจ้านี้"

ปลายเดือนพฤศจิกายน 2022 เครื่องมือชื่อ ChatGPT ได้เปิดตัวอย่างเงียบ ๆ มันไม่ได้ขึ้นไปคุมหน้างานแทนคุณ และอ่านรูปถ่ายตรวจรับที่คุณถ่ายไว้ก็ไม่ได้ (เรื่องนั้นค่อยว่ากันภายหลัง) แต่มันเก่งอยู่อย่างหนึ่ง คือแตกความรู้สึกคลุมเครือก้อนหนึ่งในหัวของคุณ ออกเป็นเกณฑ์ที่อธิบายได้ชัดเป็นข้อ ๆ คุณภาพงานจ้างเหมานั้น ขาดสิ่งนี้พอดี

ขั้นที่หนึ่ง: แตก "ดีหรือไม่ดี" ออกเป็นมิติที่มองเห็นได้

ก่อนจะเปรียบเทียบ ต้องบอกให้ชัดก่อนว่าจะเทียบอะไร คนส่วนใหญ่ติดขัดเพราะคำว่า "คุณภาพดี" กว้างเกินไป คุณถาม ChatGPT ได้ตรง ๆ ว่า: "ผมต้องการประเมินผู้รับเหมางานระบบไฟฟ้าประปาในไทย ช่วยลิสต์มิติการให้คะแนนที่เป็นรูปธรรม 6 ถึง 8 ข้อ" มันจะให้คำตอบอย่างเช่น ความตรงต่อเวลา คุณภาพงาน ความปลอดภัยหน้างาน ความเร็วในการตอบสนอง ความสมเหตุสมผลของราคา การยืดหยุ่นต่อการแก้ไข ความสะอาดในการเก็บงาน ทัศนคติต่อการรับประกัน คุณไม่จำเป็นต้องรับมาทั้งหมด แต่เลือกข้อที่ทำให้หน้างานคุณเจ็บที่สุด — การ "เลือก" นี้เอง ที่บังคับให้คุณคิดให้ชัดว่าจริง ๆ แล้วคุณใส่ใจอะไร

ขั้นที่สอง: กำหนดจุดอ้างอิงคะแนนให้แต่ละมิติ

มีมิติแล้วยังไม่พอ ถ้า "คุณภาพงาน" ให้ได้แค่ 1 ถึง 5 คะแนน ไม้บรรทัดในใจของผู้คุมงานแต่ละคนก็ต่างกัน กุญแจสำคัญคือเขียนกำกับไว้ว่าแต่ละคะแนน "หน้าตาเป็นอย่างไร" ให้ ChatGPT ช่วยอธิบาย "คุณภาพงาน 5 คะแนน" ว่า "ตรวจรับผ่านในครั้งเดียว ไม่ต้องแก้ซ้ำ" "3 คะแนน" ว่า "ต้องซ่อมบางจุดแต่ไม่กระทบการส่งมอบ" "1 คะแนน" ว่า "ต้องทำใหม่หลายจุด ทำให้งานต่อล่าช้า" เมื่อมีจุดอ้างอิงเป็นข้อความแบบนี้ ไม่ว่าใครมาให้คะแนนผลก็ใกล้เคียงกัน นี่จึงเรียกว่าเปรียบเทียบได้

ขั้นที่สาม: ใส่น้ำหนัก ให้ตารางสะท้อนลำดับความสำคัญของคุณ

สำหรับงานเร่ง ความตรงต่อเวลาสำคัญกว่าราคาถูกมาก สำหรับงานตกแต่งประณีต คุณภาพงานคือหัวใจ ขอให้ ChatGPT ช่วยออกแบบการกระจายน้ำหนัก พร้อมคำนวณสูตรคะแนนรวมแบบถ่วงน้ำหนัก เมื่อเทียบผู้รับเหมาสามเจ้า ผู้ชนะจะไม่ใช่ "เจ้าที่เจ้านายประทับใจ" อีกต่อไป แต่เป็น "เจ้าที่ได้คะแนนสูงในข้อที่คุณใส่ใจจริง ๆ"

ขั้นที่สี่: ระวังข้อจำกัดของมัน

ปัจจุบัน ChatGPT ประมวลผลได้เฉพาะข้อความ ให้ราคาตลาดจริงในไทยกับคุณไม่ได้ และจำข้อมูลจริงของโครงการก่อนหน้าก็ไม่ได้ บทบาทของมันคือช่วยคุณ "วางโครง ตั้งเกณฑ์" ส่วนเนื้อหนัง — คือผลงานจริงของผู้รับเหมาแต่ละเจ้า — ยังต้องอาศัยคุณและผู้คุมงานกรอกเข้าไปทีละโครงการ มองมันเป็นผู้ช่วยที่เก่งเรื่องจัดระเบียบความคิด ไม่ใช่คนตัดสินใจแทนคุณ

🔧 ลงมือทำกับ AI: สร้างตารางให้คะแนนผู้รับเหมา

วางข้อความพรอมต์ด้านล่างนี้ลงใน ChatGPT แก้ข้อความในวงเล็บตามสภาพหน้างานของคุณ แล้วมันจะสร้างตารางที่มีจุดอ้างอิงคะแนนและน้ำหนักให้คุณ

คุณเป็นผู้จัดการจ้างเหมางานก่อสร้างมากประสบการณ์ ผมดูแลหน้างาน(ตกแต่งที่พักอาศัย/ก่อสร้างโรงงาน)ในไทย ต้องการประเมินผู้รับเหมา(ไฟฟ้าประปา/งานปูน/หน้าต่างอลูมิเนียม)
ช่วยทำตารางให้คะแนนผู้รับเหมา โดย:
1. ลิสต์มิติการให้คะแนน 6 ข้อ เน้น(เวลา/คุณภาพ/ความปลอดภัย/การสื่อสาร)
2. แต่ละมิติให้ 1 ถึง 5 คะแนน และเขียนคำอธิบายพฤติกรรมที่เป็นรูปธรรมสำหรับ 5 คะแนน 3 คะแนน 1 คะแนน เพื่อให้ผู้คุมงานต่างคนให้คะแนนตรงกัน
3. ตามสถานการณ์「(เน้นงานเร่ง/เน้นคุณภาพ)」กำหนดน้ำหนักเป็นเปอร์เซ็นต์ให้แต่ละมิติ รวมเป็น 100%
4. ให้สูตรคำนวณคะแนนรวมแบบถ่วงน้ำหนัก และสาธิตการคำนวณด้วยผู้รับเหมาสมมติหนึ่งเจ้า
นำเสนอเป็นตาราง ผมต้องการคัดลอกลง Excel ได้เลย

ก้าวหนึ่งที่ลงมือทำได้ในสัปดาห์นี้

เลือกงานที่กำลังดำเนินอยู่หรือใกล้จะจ้างเหมาสักงานหนึ่ง ใช้เวลาสิบนาทีสร้างตารางให้คะแนนด้วยพรอมต์ข้างต้น แล้วนำมันไปย้อนให้คะแนนผู้รับเหมาสองเจ้าที่คุณร่วมงานอยู่ คุณจะแปลกใจว่า เมื่อ "ความประทับใจที่ดี" ถูกกางออกเป็นหกมิติ ทีมเก่าบางทีมที่คุณใช้ซ้ำมาตลอด คะแนนจริงกลับไม่สูงอย่างที่คุณคิด