สอนงานให้เป็น: 3 ขั้นตอน ทำให้ดู – ทำตาม – ปล่อยมือ

โรงงานปั๊มชิ้นส่วนแห่งหนึ่งในไทย มีพนักงานใหม่เข้ามาทำงานวันแรก หัวหน้าไลน์สาธิตให้ดูรอบเดียว พูดแค่ว่า "ดูดีๆ นะ แล้วลองทำเอง" พอถึงคราวพนักงานใหม่ลงมือทำจริง มือวางผิดตำแหน่ง ใส่ชิ้นงานกลับด้าน เกือบโดนเครื่องหนีบมือ หัวหน้าไลน์โกรธมาก คิดว่า "ก็สอนไปแล้วนี่ ทำไมยังทำไม่ได้" แต่ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ตัวพนักงานใหม่ ปัญหาอยู่ที่วิธีสอน "สาธิตครั้งเดียวแล้วปล่อยให้ทำเอง" แบบนี้ ไม่นับว่าสอนสำเร็จ

ทำไมต้องทำแบบนี้

หัวหน้างานหลายคนทำงานเก่ง แต่ไม่ค่อยเก่งเรื่อง "สอนคนอื่น" ตัวเองทำคล่องมือ ไม่ได้แปลว่าอธิบายให้คนอื่นเข้าใจได้ง่าย พนักงานใหม่วันแรก สมองยัดข้อมูลใหม่เต็มไปหมด เครื่องอยู่ตรงไหน สวิตช์อยู่ตรงไหน วางชิ้นงานตรงไหน จุดอันตรายอยู่ตรงไหน ถ้าพูดให้ฟังแค่รอบเดียว สมองเขาจำไม่ทันหรอกว่าจุดสำคัญคือตรงไหน ผลลัพธ์คือ ทำได้ครึ่งๆ กลางๆ จุดอันตรายไม่รู้ งานที่ออกมาก็ไม่ได้มาตรฐาน นี่ไม่ใช่ความผิดของพนักงานใหม่ แต่เป็นปัญหาของวิธีสอน

มีวิธีสอนงานแบบหนึ่ง ใช้กันมาเกือบร้อยปีในโรงงานทั่วโลก โรงงานระดับสากลหลายแห่งก็ใช้หลักการนี้เป็นพื้นฐานฝึกอบรมพนักงาน พูดง่ายๆ มีแค่ 3 ขั้นตอน คือ ทำให้ดู ทำตาม ปล่อยมือ วันนี้จะนำมาถอดความเป็นขั้นตอนที่เข้าใจง่ายและนำไปปฏิบัติได้ทันที หัวหน้าไลน์สามารถนำไปใช้ได้ตั้งแต่พรุ่งนี้

วิธีทำ

1. ทำให้ดู: ทำช้าๆ ให้ดูทีละขั้น พร้อมบอกเหตุผล

อย่าสาธิตแค่รอบเดียวแล้วผ่านไป ตอนสาธิต ให้ทำช้าลงกว่าปกติ ทำทีละท่า หยุดพูดทุกท่าว่า "ตรงนี้ต้องทำแบบนี้ เพราะ..." เป้าหมายไม่ใช่ให้พนักงานใหม่เห็นว่า "หัวหน้าทำเก่งแค่ไหน" แต่ให้เขาเข้าใจว่า "แต่ละขั้นตอนทำไปทำไม ทำไมต้องทำแบบนี้" จุดที่อันตรายหรือจุดที่คนมักทำผิด ต้องหยุดพูดซ้ำอย่างน้อยสองรอบ