เปลี่ยนเข็มทิศ 5 ปี ให้เป็นทิศทางของแต่ละปี

ร้านหม้อไฟเชน “暖窩鍋物” ที่ปากซอยรัชดาในกรุงเทพ เจ้าของร้านคุณพลอยใช้เวลาสามสุดสัปดาห์เมื่อปีก่อน พาผู้จัดการสาขาสามคนมานั่งประชุมกลยุทธ์ จนได้แผน 5 ปีที่สวยงามหนึ่งชุด พันธกิจคือ “ให้คนทำงานมีบ้านอบอุ่นรออยู่หลังเลิกงาน” วิสัยทัศน์คือภายใน 5 ปีเปิดให้ได้ 12 สาขา รายได้ต่อปี 80 ล้านบาท สไลด์ทำออกมางดงาม พิมพ์ใส่กรอบแขวนไว้บนผนังสำนักงานใหญ่ ผ่านไปหนึ่งปีผมกลับไปอีกครั้ง แผ่นนั้นจับฝุ่นไปแล้ว งบปีนี้จะทำอย่างไร จะขยายสาขาไหม จะเร่งแก้เดลิเวอรีก่อนหรือเร่งเพิ่มอัตราการหมุนโต๊ะก่อน ไม่มีการตัดสินใจแม้แต่ครั้งเดียวที่หันกลับไปมองแผ่นนั้น คุณพลอยยิ้มขมขื่นว่า “ทิศทางมีอยู่นะ แต่เรื่องที่ยุ่งอยู่ทุกวันมันเหมือนไม่เกี่ยวกันเลย” นี่คือรูปแบบความล้มเหลวที่พบบ่อยที่สุดของกลยุทธ์ ไม่ใช่ทิศทางผิด แต่ทิศทางไม่เคยถูกหั่นให้กลายเป็นการกระทำของปีนี้

ทำไมเข็มทิศถึงถูกแขวนไว้จนเหลืองซีด

ห้าปีเป็นหน่วยเวลาสำหรับ “ทิศทาง” แต่จังหวะที่บริษัทหมุนอยู่จริงคือ “หนึ่งปี” ปีละครั้งที่ทำงบ ต่อรองค่าเช่า ปรับกำลังคน และจ่ายโบนัสปลายปี ถ้าเข็มทิศ 5 ปีไม่ถูกแปลเป็นภาษาของแต่ละปี มันก็ขาดจุดเชื่อมกับการตัดสินใจในทุก ๆ วัน แล้วก็ถูกทิ้งไว้บนผนังอย่างธรรมชาติ Kaplan & Norton ตอนเสนอ Balanced Scorecard ในทศวรรษ 1990 ชี้ประเด็นไว้ชัดว่า บริษัทส่วนใหญ่พ่ายแพ้ที่ “รอยแยกระหว่างกลยุทธ์กับการลงมือทำ” ไม่ใช่ตัวกลยุทธ์เองไม่ดี คุณค่าของเข็มทิศไม่ได้อยู่ที่แผ่นนั้นสมบูรณ์แค่ไหน แต่อยู่ที่มันถูกหยิบลงมาปรับเทียบทุกปี และถูกใช้ตอบคำถามว่า “ปีนี้ต้องทำเรื่องไหนก่อนกันแน่” เข็มทิศที่แขวนอยู่เฉย ๆ ก็เท่ากับไม่มีเข็มทิศ

ลงมือทำ: หั่น 5 ปี ให้เหลือแค่ปีนี้

1. บีบเข็มทิศให้เหลือหน้าเดียวก่อน ถ้ากลยุทธ์ของคุณต้องพลิกสไลด์สิบหน้าถึงจะเล่าจบ ก็จะไม่มีใครหยิบมันขึ้นมาดูทุกปี บังคับตัวเองให้ย่อพันธกิจ วิสัยทัศน์ การวางตำแหน่งในตลาด และหมุดหมายสำคัญ 3 ปี ให้ลงในกระดาษ A4 แผ่นเดียว ถ้าย่อไม่ลง แปลว่าตัวคุณเองก็ยังคิดไม่ตกผลึก แผ่นหน้าเดียวมีไว้ให้เจ้าของที่ยุ่งใช้ ไม่ใช่มีไว้ให้นักลงทุนดู